Catilina

Lucio Catilenae magna potentia animi et corporis (del corpo) ,sed ingenium malum pravumque erat. Catilinae pugnae intestinae, rapinae, oppidanorum discordiae gratae erant. Catilina falsum simulabat et verum dissimulabat. Vastus animus immoderata, mirifica, nimis alta semper cupiebat. Catilinam magnum desiderium imperii invadebat et varia consilia agitabant: eius (di lui) consilia ad imperium conversa erant. At  Cicero (Cicerone) scelesta Catilinae consilia aperit et … Continua a leggere

LA VITA DEGLI ANTICHI ABITANTI DI ROMA

Priscorum Romae incolarum vita sedula et modesta erat; Romae incolis parum divitiarum erat, sed agricolis parva casa cibusque sanus serenamque vitam praebebant. Tamen antiqui Romani agriculturam agebant, sed etiam bellum amabant: armis gloriam, non pecuniam Romani petebant. Castra in loco edito ponebant valloque et fossa muniebant. In oppido modesta erant domicilia, sed splendida erant deorum dearumque templa. Pater magna cum … Continua a leggere

Ificrate introdusse innovazioni nell’arte della fanteria

Iphicrates Atheniensis non tam magnitudine rerum gestarum quam disciplina military nobilitatus est. Fuit enim talis dux,ut non solum aetatis suae cum primis compararetur sed ne de maioribus natu quidem quisquam anteponeretur. Multum vero in bello est versatus, saepe exercitibus praefuit, nusquam culpa male rem gessit, semper consilio vicit tantumque eo valuit, ut multa in re militari partim nova attulerit, partim … Continua a leggere

Le virtù di un condottiero

Chabrias Atheniensis et summus dux fuit et multa egregia gessit. Inter clara facinora elucet victoria apud Thebas, cum Chabrias auxilio Thebanis venit. Nam Agesilatus, rex Lacedaemoniorum, victoriam pro certo habebat quia catervas conducticias iam fugaverat. Chabrias reliquam phalangem retinuit et docuit vim hostium excipere: nam tenuit genu (con il ginocchio) scutum proiecitque hastam. Eius milites eandem (stessa) actionem fecerunt. Agesilaus … Continua a leggere

L’onestà di Curione

M. Curium,Romanae frugalitatis et fortitudinis specimen, Samnitium legati agresti in scamno adsidentem et ligneo catillo cenantem conspexerunt. Ille Samnitium divitias contempsit, Samnites eius paupertatem aestimaverunt. Nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum praebuissent, ut largiter viveret, vultum risu solvit et protinus dixit: “ Supervacuae, ne dicam ineptae legationis ministry, narrate Samnitibus: M. Curius praeoptat locupletibus imperare quam ipsum … Continua a leggere

La morte di Cesare

Assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tullius,qui primas partes susceperat, quasi aliquid rogaturus, propius accessit renuentique et gestu in aliud tempus differenti, ab  utroque humero togam adprehendit. Deinde clamantem “Ista quidem vis est!” alter e Cascis aversum vulnerat paulum infra iugulum. Caesar Cascae brachium arreptum graphio traici conatusque prosilire alio vulnere tardatus est; utque animadvertit undique se striati pugionibus peti, … Continua a leggere

Operazioni militari di Cesare

Flumen est Arar, quod per fines Haeduorum et Sequanorum in Rhodanum influit incredibili lenitate, ita ut oculis in utram partem fluat iudicari non possit. Id Helvetii ratibus ac lintribus iunctis transibant. Ubi per exploratores Caesar certior factus est tres iam partes copiarum Helvetios id flumen traduxisse, quartam fere partem citra flumen Ararim reliquam esse, de tertia vigilia cum legionibus tribus e … Continua a leggere

Romulus et Remus

Romae historia gloriosa est, at historiam a fabulis vix seiungimus. Titus Livius historicus in suis libris antique exordium oppidi narrat et antiquorum Romanorum operam celebrat, sed fabulas cum historia texit.Nam Livius narratbAmulius, Reae Silviae avunculus, regni desiderio germanium suum regno privat et in fluvium Romulum et Remum pueros, Reae Silviae filios, deicit. Fortuna vel deorum providential pueros servat: lupa enim antea, … Continua a leggere

I primi re di Roma

Numa Pompilius nullum bellum gessit, sed Romae profuit non minus quam Romulus: quia Romani proeliis latrociniisque semibarbari erant,Numa Romae infinita sacra templa constituit. Tandem morbo decessit. Numae successit Tullus Hostilius et bella reparavit oppi dum ampliavit et Caelium Romae adiecit. Post Tullum Hostilium, Ancus Marcius imperium suscepit, contra Latinos dimicavit, Romae adiecit Aventinum et laniculum, condiditque apud ostium Tiberis oppi … Continua a leggere

La prima rivolta della plebe in Roma al tempo della guerra contro i Volsci

Bellum Volscum imminebat et civica discrs inter patres plebemque intestino odio flagrabat maxime propter nexos ob aes alienum. Plebei fremebant quia foris pro libertate et imperio dimicabant, domi patre opprimebant et libertas plebis erat tutior (più sicura) in bello quam in pace et inter hostes quam inter cives. Insignis unius viri calamitas invidiam sua sponte gliscentem (di per sé strisciante) … Continua a leggere